fbpx

Rezerwat Ptasi Raj

Rezerwat Ptasi Raj

Utworzony w 1959 r. jako ostoja ptactwa wodnego i błotnego. Położony jest u ujścia Wisły Śmiałej, po stronie prawobrzeżnej. Jest atrakcyjnym terenem dla ptaków wróblowatych oraz wodno-błotnych związanych z trzcinowiskiem. Podczas migracji i zimowania zaobserwować można tu różne gatunki kaczek, łabędzi i gęsi, a także mew, rybitw i ptaków siewkowatych. Bogactwo i różnorodność wędrownych ptaków przyciąga drapieżniki: bieliki, sokoły wędrowne, myszołowy, jastrzębie i krogulce. Przez rezerwat prowadzi ścieżka dydaktyczna z tablicami informacyjnymi oraz dwiema dużymi wieżami widokowymi, pozwalającymi na obserwację ptaków wodnych. Początek trasy i tablica informacyjna o ścieżce znajdują się przy wejściu do rezerwatu, położonym przy pętli autobusu nr 186 w Górkach Wschodnich. Tu też zlokalizowany jest mały parking. Ścieżkę można odwiedzać przez cały rok.

Rezerwat przyrody “Ptasi Raj” (Górki Wschodnie)

Rezerwat przyrody “Ptasi Raj” o powierzchni 188 ha, znajduje się w północno-zachodniej części Wyspy Sobieszewskiej. Został założony w 1959 roku. W skład jego wchodzą 2 przymorskie jeziora (jez. Karaś i jez. Ptasi Raj). Jeziora otacza szeroki pas trzcin, a dawne nadmorskie łąki porastają nasadzenia olchy.

Większe jezioro Ptasi Raj od morza oddziela Mierzeja Messyńska, a od Wisły Śmiałej malownicza, XIX-wieczna kamienna grobla. Głównym celem ochrony jest zachowanie kompleksu przybrzeżnych jezior, bagien i wydm, jako miejsca odpoczynku ptaków przelotnych.

W rezerwacie występuje ponad 320 gatunków roślin. Na liście występujących tu ptaków znajduje się ponad 200 gatunków, z czego 45 tu gniazduje. Do najciekawszych gatunków lęgowych należą: rybitwa białoczelna, sieweczka obrożna, sieweczka rzeczna, bąk, kropiatka, zielonka, wąsatka i podróżniczek. Sporadycznie gniazduje tu ohar, edredon i ostrygojad. W okresie pozalęgowym najwięcej ptaków przebywa na otwartym lustrze wody. Są wśród nich stada kaczek, gęsi (do 20.000 osobników), łabędzi, łysek i mew. Na terenie rezerwatu można rzadko spotkać foki.

Rezerwat można obejść zaznaczoną na poniższej mapie drogą (trasę po zewnętrznym obwodzie pokonuje się w czasie ok. 2 godzin).

W lipcu 2004 r. w rezerwacie została otwarta ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna z całym szeregiem tablic informacyjnych na temat różnych elementów przyrodniczych oraz dwoma wieżami obserwacyjnymi. Z wież rozpościera się piękny widok na jeziora w rezerwacie.
Jadwiga Gromadzka / Stacja Ornitologiczna PAN

Miejscowości na Wyspie: Górki

Wyspę Sobieszewską tworzy 9 dawnych nadmorskich miejscowości, które stanowią obecnie osiedla w ramach dzielnicy Gdańska o nazwie “Wyspa Sobieszewska” (od 1973 r.).

Górki (Neufähr)

Górki po katastrofie roku 1840 podzieliły się na: Górki Zachodnie (Westlich Neufähr) i Górki Wschodnie (Östlich Neufähr). Między obu miejscowościami kursował prom czynny do 1945 roku. Zabudowa Górek Wschodnich jest jednorodna, utrzymana w tradycyjnej formie i klimacie. Zachowało się dużo domów drewnianych, typowych dla architektury rybackiej na Mierzei Wiślanej w XIX wieku. W okresie Wolnego Miasta Gdańska zostało zbudowane lądowisko dla aeroplanów oraz niewielka hala dworca lotniczego, zachowana do dziś, wraz z oryginalnym kominkiem z tamtych lat. Dzisiaj mieści się tam Stacja Biologii Uniwersytetu Gdańskiego.

Gra terenowa. Obcy atakują!

Stacja Biologiczna Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego zaprasza na grę terenową OBCY ATAKUJĄ poświęcona inwazyjnym gatunkom roślin. Na terenie Górek Wschodnich oraz przy granicy rezerwatu Ptasi Raj rozmieszczono 20 przystanków z QR kodami. To doskonały pomysł na spacer z rodziną i przyjaciółmi.

“Na każdej stacji można zdobyć wiadomości na temat biologicznych inwazji, nauczyć się rozpoznawać niebezpieczne dla rodzimej przyrody gatunki roślin, poszerzyć swoją wiedzę o sposobach rozprzestrzeniania się gatunków i metodach ich zwalczania. W każdym punkcie można także sprawdzić swoją wiedzę odpowiadając na pytanie testowe” – czytamy na stronie https://obcyatakuja.ug.edu.pl/.

Gra jest dostępna dla wszystkich chętnych, którzy dysponują urządzeniem mobilnym z dostępem do Internetu i możliwością skanowania QR kodów. Szczególnie serdecznie zapraszamy wiosną, gdy wegetacja będzie sprzyjała poszukiwaniu “OBCYCH” 😉

Projekt „Obcy atakują – młodzi odkrywcy badają rośliny inwazyjne” realizowany jest w latach 2019-2020 przez Stację Biologiczną Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego. Przedsięwzięcie jest współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Wiedza, Edukacja i Rozwój.

Projekt skierowany jest do uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych, którzy wykazują zainteresowania przyrodnicze, chcą poszerzyć swoją wiedzę w tej dziedzinie i nabyć nowe umiejętności praktyczne. Merytorycznie zajęcia dotyczą inwazji biologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem inwazyjnych gatunków roślin, ich roli w przyrodzie i metod zwalczania.

Przewodnik po Wyspie Sobieszewskiej!

Przewodnik po Wyspie Sobieszewskiej opisuje trzy trasy, po których można zwiedzać dzielnice: w okolicach Górek Wschodnich i rezerwatu Ptasi Raj, po centrum Sobieszewa, po okolicach portu w Świbnie i rezerwatu Mewia Łacha. Przewodnik można bezpłatnie odebrać w siedzibie Instytutu Kultury Miejskiej, GAK Wyspa Skarbów oraz pobrać w formie PDF.

Wyspa Sobieszewska to wyjątkowa dzielnica Gdańska. Otoczona ramionami Wisły i wodami Zatoki Gdańskiej jest miejscem sprzyjającym aktywnemu wypoczynkowi i spokojną lokalizacją do życia. Znajdziemy tu nadmorskie plaże, piaszczyste łachy, wydmy, jeziora przymorskie, łąki i lasy.

Pobierz przewodnik po Wyspie Sobieszewskiej w PDF. TUTAJ.

To już siódma publikacja przygotowana przez Lokalnych Przewodników i Przewodniczki. Na stronie: https://ikm.gda.pl/projekt/lokalni-przewodnicy-i-przewodniczki/ dostępne są przewodniki – najnowszy o Wyspie Sobieszewskiej – oraz po Biskupiej Górce, Nowym Porcie, Oruni, Dolnym Mieście, Oliwie i Zaspie. Do odbioru w IKM, oprócz przewodnika po Wyspie Sobieszewskiej, wciąż są te po Zaspie i Oliwie. Drukowany przewodnik można odebrać w siedzibie IKM przy ul. Długi Targ 39/40 w godz. 9.00 – 17.00 oraz siedzibie GAK Wyspa Skarbów przy ul. Turystycznej 3, w godz. 10.00 – 15.00.

Przewodnik po Wyspie Sobieszewskiej. Lokalni Przewodnicy i Przewodniczki. Wydawca: Instytut Kultury Miejskiej, instytucja kultury Miasta Gdańska.

Trasa Pierwsza: Górki Wschodnie. Oprowadzają: Alicja Bielska, Marta Sołtys, Magdalena Urbańska

Pierwsza część przewodnika przybliża nam wschodnią część Wyspy Sobieszewskiej. Poznajemy architekturę najstarszych domostw i siedlisk, ptaki bytujące w Rezerwacie Ptasi Raj (sieweczkę obrożną, rokitniczkę), charakterystykę wybrzeża wydmowego, historię Stacji Biologicznej Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego, która była kiedyś portem hydroplanów lądujących tu w pierwszej połowie XX wieku, działalność Stacji Ornitologicznej MIIZ PAN oraz dawne budynki wędzarni funkcjonujące obecnie jako hotel i restauracja.

Trasa Druga: Sobieszewo. Oprowadzają: Paweł Jarczewski i Krzysztof Szumański

Wjeżdżając do Sobieszewa widzimy kościół Matki Bożej Saletyńskiej. Pierwsze wzmianki o świątyni w tym miejscu sięgają już końca XVI wieku. W pobliżu kościoła można zauważyć stele ewangelickie – ostatnie pamiątki po nieistniejącym już w tym miejscu cmentarzu parafialnym. Jednym z kultowych miejsc Sobieszewa jest dawny Ośrodek Wypoczynkowy „Drogowiec” i przepiękna mozaika z mapą Wyspy Sobieszewskiej. Domów wczasowych na Wyspie było swego czasu bardzo dużo: Relaks, Kotwica – to tylko niektóre z nich. Do tej pory dawni wczasowicze przyjeżdżają na Wyspę, gdyż tu nawiązali przyjaźnie z mieszkańcami i wciąż mają sentyment do Sobieszewa. Ważne miejsca to także siedziba Gdańskiego Archipelagu Kultury Wyspa Skarbów, która kiedyś była hotelem, razem ze znajdującą się tam Izbą Pamięci Wincentego Pola (podróżnika i historyka, który również opisywał Wyspę Sobieszewską) czy ostatnie odtworzone ślady Przedwojennej Stacji Ratownictwa Brzegowego, które można odnaleźć na Tawernie Robinson. Podczas tego spaceru dowiadujemy się więcej na temat poławiania bursztynu i stacjonującym tu w latach 1963-1999 23. dywizjonie rakietowym Obrony Powietrznej Gdańsk-Sobieszewo.

Trasa Trzecia: Świbno i okolice. Oprowadzają: Alicja Bielska i Waldemar Nocny.

Zachodni brzeg Wyspy Sobieszewskiej to Świbno. Znajduje się tu przeprawa promowa przez Ujście Wisły prowadząca do Mikoszewa, rezerwat przyrody Mewia Łacha, w którym spotkamy biegusa zmiennego i rybitwę czubatą, a w oddali, na łachach możemy obserwować wygrzewające się w słońcu foki. Podczas spaceru ożywa pamięć o Porcie w Świbnie i powstaniu Przekopu Wisły, którego otwarcie datujemy na 31 marca 1895 roku. Pomiędzy Świbnem a Mikoszewem kursował nie tylko prom linowy, ale także prom kolejowy! W tej części Wyspy Sobieszewskiej znajdują się również przepiękne historyczne budynki gospodarcze. Ważny obiektem hydrologicznym jest Śluza w Przegalinie, która łączy Martwą Wisłę z Ujściem Wisły. Przenosząc się nieco w głąb Wyspy, do Orlinek, poznajemy jeszcze dwa ważne miejsca: Zbiornik Wody Kazimierz. Z tarasu wieży ciśnień, który dostępny jest dla zwiedzających rozpościera się przepiękny widok na Wyspę Sobieszewską. Ukrytą w lesie naprzeciwko Zbiornika Wody Kazimierz znajdziemy Forsterówkę – zamkniętą i niedostępną dzisiaj willę, w której swoją siedzibę miał w latach 30. i 40. XX wieku gauleiter Gdańska – Albert Forster.

Lokalni Przewodnicy i Przewodniczki to entuzjaści dzielnic, lokalni znawcy historii i dziejów miejsc, z którymi związane są ich dziecięce i dorosłe wspomnienia. Latem bezpłatnie oprowadzają mieszkańców Trójmiasta i turystów alternatywnymi, miejskimi szlakami – po Kolekcji Malarstwa Monumentalnego na Zaspie, Dolnym Mieście, Biskupiej Górce, Nowym Porcie, Oruni, Oliwie i Wyspie Sobieszewskiej. Więcej informacji:  http://www.ikm.gda.pl/lokalniprzewodnicy.

Organizator: Miasto Gdańsk, Instytut Kultury Miejskiej

Partnerzy: Stowarzyszenie Biskupia Górka, Stowarzyszenie Opowiadacze Historii Dolnego Miasta w Gdańsku, grupa Od wyzwolenia do wolności, Fundacja Wspólnota Gdańska, GAK Stacja Orunia, GAK Wyspa Skarbów, GAK Plama.

Patroni medialni: Gazeta Wyborcza Trójmiasto, Trójmiasto.pl, Radio Gdańsk, Poznaj Świat.Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Ten serwis wykorzystuje pliki cookies
Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub odczyt według ustawień przeglądarki.
X
X