fbpx

Rezerwat Ptasi Raj

Rezerwat Ptasi Raj

Utworzony w 1959 r. jako ostoja ptactwa wodnego i błotnego. Położony jest u ujścia Wisły Śmiałej, po stronie prawobrzeżnej. Jest atrakcyjnym terenem dla ptaków wróblowatych oraz wodno-błotnych związanych z trzcinowiskiem. Podczas migracji i zimowania zaobserwować można tu różne gatunki kaczek, łabędzi i gęsi, a także mew, rybitw i ptaków siewkowatych. Bogactwo i różnorodność wędrownych ptaków przyciąga drapieżniki: bieliki, sokoły wędrowne, myszołowy, jastrzębie i krogulce. Przez rezerwat prowadzi ścieżka dydaktyczna z tablicami informacyjnymi oraz dwiema dużymi wieżami widokowymi, pozwalającymi na obserwację ptaków wodnych. Początek trasy i tablica informacyjna o ścieżce znajdują się przy wejściu do rezerwatu, położonym przy pętli autobusu nr 186 w Górkach Wschodnich. Tu też zlokalizowany jest mały parking. Ścieżkę można odwiedzać przez cały rok.

Rezerwat przyrody “Ptasi Raj” (Górki Wschodnie)

Rezerwat przyrody “Ptasi Raj” o powierzchni 188 ha, znajduje się w północno-zachodniej części Wyspy Sobieszewskiej. Został założony w 1959 roku. W skład jego wchodzą 2 przymorskie jeziora (jez. Karaś i jez. Ptasi Raj). Jeziora otacza szeroki pas trzcin, a dawne nadmorskie łąki porastają nasadzenia olchy.

Większe jezioro Ptasi Raj od morza oddziela Mierzeja Messyńska, a od Wisły Śmiałej malownicza, XIX-wieczna kamienna grobla. Głównym celem ochrony jest zachowanie kompleksu przybrzeżnych jezior, bagien i wydm, jako miejsca odpoczynku ptaków przelotnych.

W rezerwacie występuje ponad 320 gatunków roślin. Na liście występujących tu ptaków znajduje się ponad 200 gatunków, z czego 45 tu gniazduje. Do najciekawszych gatunków lęgowych należą: rybitwa białoczelna, sieweczka obrożna, sieweczka rzeczna, bąk, kropiatka, zielonka, wąsatka i podróżniczek. Sporadycznie gniazduje tu ohar, edredon i ostrygojad. W okresie pozalęgowym najwięcej ptaków przebywa na otwartym lustrze wody. Są wśród nich stada kaczek, gęsi (do 20.000 osobników), łabędzi, łysek i mew. Na terenie rezerwatu można rzadko spotkać foki.

Rezerwat można obejść zaznaczoną na poniższej mapie drogą (trasę po zewnętrznym obwodzie pokonuje się w czasie ok. 2 godzin).

W lipcu 2004 r. w rezerwacie została otwarta ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna z całym szeregiem tablic informacyjnych na temat różnych elementów przyrodniczych oraz dwoma wieżami obserwacyjnymi. Z wież rozpościera się piękny widok na jeziora w rezerwacie.
Jadwiga Gromadzka / Stacja Ornitologiczna PAN

Rodzinny Spacer „Ptasi Raj”

Zapraszamy na kolejny rodzinny spacer z inicjatywy Marka Gołaszewskiego. Tym razem do rezerwatu przyrody Ptasi Raj. Odbędzie się 20 października o godz. 14.00. Start: przy pętli linii 186 przy ul. Nadwiślańskiej. Impreza bezpłatna i otwarta dla wszystkich chętnych.

W programie:

zwiedzanie rezerwatu „Ptasi Raj”,

piękne tereny leśne i wydmowe,

wejście na dwie wieże obserwacyjne

nad jeziorami „Karaś” i „Ptasi Raj”,

spacer po plaży, Wisła Śmiała,

panorama Zatoki Gdańskiej,

zajęcia sportowo – rekreacyjne,

poczęstunek i ognisko.

Proszę zabrać ciepłe ubranie i wygodne obuwie. Planowane zakończenie godz. 19:00.

Kontakt tel.  603 706 023

Projekt realizowany dzięki wsparciu: Urzędu Miejskiego w Gdańsku, Rady Dzielnicy Wyspa Sobieszewska, pracowników Urzędu Morskiego w Gdyni.

Program autorski Marka Gołaszewskiego 2019

Ograniczony wstęp do Rezerwatu Ptasi Raj

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku informuje, że rezerwaty przyrody: Beka, Dolina Strzyży, Kępa Redłowska i Ptasi Raj są niedostępne dla spacerowiczów. Przyczyną jest nie tylko pandemia, ale również okres lęgowy ptaków. Warto wziąć to pod uwagę, planując weekendowe spacery po Wyspie Sobieszewskiej.

– W tym czasie, kiedy te szlaki były zamknięte, część gatunków założyła gniazda, ma swoje terytoria w pobliżu miejsc, które wcześniej były udostępnione do ruchu. Teraz jego nagły powrót mógłby spowodować straty – wyjaśnia Paweł Stępniewski, Zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku w rozmowie z Radiem Gdańsk.

Na stronie internetowej RDOŚ w Gdańsku czytamy:

Odwiedziny ludzi w rezerwatach mają charakter rekreacyjny, a zarazem masowy. Sytuacja taka stwarza zagrożenie nie tylko dla użytkowników szlaków wyznaczonych w rezerwatach, ale też dla chronionych ekosystemów, w szczególności dla ptaków, które właśnie rozpoczynają okres lęgowy. Niepokojone w tym okresie ptaki mogą porzucić tereny lęgowe i nie powrócić już do nich w tym roku.

Biorąc pod uwagę przesłanki wynikające z potrzeby ochrony wartości przyrodniczych rezerwatów przyrody zagrożonych nadmierną presją ze strony osób je odwiedzających, jak też mając na względzie uwarunkowania wynikające z zasad  bezpieczeństwa epidemiologicznego uznano, że konieczne jest czasowe zamknięcie szlaków wyznaczonych w rezerwatach przyrody województwa pomorskiego.

Prosimy o przyjęcie komunikatu z należytym zrozumieniem. Szlaki zostaną ponownie udostępnione po ustąpieniu epidemii.

Dzień Bioróżnorodności Biologicznej

22 maja obchodzony jest na całym świecie Międzynarodowy Dzień Bioróżnorodności Biologicznej. Wyspa Sobieszewska może się pochwalić ponad 300 gatunkami roślin i ponad 500 gatunkami zwierząt kręgowych. Wśród nich są popularne foki czy bobry, a także wyjątkowe gatunki ptaków w Rezerwacie Ptasi Raj i Mewia Łacha.

Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej to obchodzone corocznie 22 maja święto ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2000 roku. Hasło tegorocznych obchodów to 25 lat działań na rzecz różnorodności biologicznej

Z okazji Międzynarodowego Dnia Ochrony Różnorodności Biologicznej Konwencja Berneńska opublikowała na swoich stronach film, który zachęca do działań w zakresie ochrony bioróżnorodności. 

Wyspa Sobieszewska pełna jest bogactw natury! Jest bardzo zróżnicowana przyrodniczo, o czym w dużej mierze zadecydowało deltowe położenie tego terenu. Występuje tu duża rozmaitość siedlisk, a więc plaże nadmorskie, wydmy, łąki, pola uprawne, stawy, jeziora przymorskie, rozległe trzcinowiska, kanały, bory sosnowe, las mieszany, leśne młodniki oraz sztuczne nasadzenia tworzące zarośla wierzbowe i olchowe, a wszystko to otoczone ramionami Wisły i morzem. Każde z wymienionych siedlisk posiada specyficzną florę i faunę.

Na Wyspie występuje blisko 500 gatunków roślin (w tym storczyk kruszczyk rdzawoczerwony i mikołajek nadmorski) oraz ponad 300 gatunków zwierząt kręgowych. Fauna bezkręgowców Wyspy nie jest dobrze poznana, ale jest ona z pewnością również bardzo bogata, sądząc np. po ilości i różnorodności spotykanych owadów. Nierzadko nad rozkwieconymi fragmentami łąk można spotkać pięknego motyla pazia królowej (znajduje się pod ochroną).

Poza pospolitymi zwierzętami leśnymi, jakimi jest sarna, lis, dzik, kuna czy łasica można tu spotkać również przybyłego do Polski ze wschodu jenota; blisko brzegu morza można czasem zobaczyć foki, a w północno-wschodniej części Wyspy, nad niewielkim jeziorkiem, mieszka rodzina bobrów.

Ale największym bogactwem przyrodniczym Wyspy są ptaki. Stwierdzono ich tu prawie 300 gatunków. Wiele z nich (115 gatunków) odbywa tutaj swe lęgi, wiele zimuje na wodach otaczających Wyspę (75 gatunków w stadach do kilkudziesięciu tysięcy sztuk), a najwięcej ptaków odwiedza Wyspę w okresie wędrówek, szczególnie jesienią. Spotykamy tu ptaki, które w innych okresach roku przebywają tysiące kilometrów stąd np. w północnej Syberii czy na południu Afryki. Dla ptaków zostały utworzone na Wyspie dwa rezerwaty ornitologiczne: w zachodniej części rezerwat “Ptasi Raj” i we wschodniej – rezerwat “Mewia Łacha”.

Spotkanie Partnerstwa na Rzecz Rozwoju Wyspy Sobieszewskiej

Po koniecznej przerwie wracają spotkania Partnerstwa na Rzecz Rozwoju Wyspy Sobieszewskiej. Najbliższe odbędzie się 9 czerwca o godz. 15.00 przed Restauracją Ptasi Raj przy ul. Nadwiślańskiej. Zapraszamy wszystkich zaangażowanych w działalność społeczną w dzielnicy!

Na spotkaniu porozmawiamy o aktualnej sytuacji związanej z koronawirusem i wytycznych Miasta Gdańska dotyczących realizacji wydarzeń w warunkach pandemii, a także o: nowej wypożyczalni rowerów, dalszych działaniach związanych z obchodami 125-lecia powstania Wyspy Sobieszewskiej oraz o aktualnościach z Rezerwatu Ptasi Raj.

Uwaga: w przypadku brzydkiej pogody (deszcz, wiatr, chłód) spotkanie odbędzie się w Świbnie, w salce Ochotniczej Straży Pożarnej przy ul. Boguckiego 98.

Europejski Dzień Ptaków

2 października obchodzony jest Europejski Dzień Ptaków. Skrzydlaci przyjaciele to ważni mieszkańcy Wyspy Sobieszewskiej. W rezerwatach Ptasi Raj czy Mewia Łacha spotkamy m.in. biegusa zmiennego czy sieweczkę obrożną. W dniu tego święta – i nie tylko! -polecamy edukacyjne filmy na temat ptaków w mieście przygotowane w ramach projektu “LataMY nad Gdańskiem”.

Jakie powierzchnie i miejsca są niebezpieczne dla ptaków w mieście? Np. okna, które tworzą przezroczysty, przezierny tunel. Ptaki nie dostrzegają przeszklenia jako bariery i dochodzi do kolizji. Niebezpieczne są szklane balustrady, szczególnie jeśli odbijają się w nich elementy krajobrazu, które tworzą złudne poczucie realności. O ptasich kolizjach w trakcie ptasich wędrówek opowiada w filmie Lucyna Pilcka.

opowiada Lucyna Pilacka

Opublikowany przez Latamy nad Gdańskiem Czwartek, 1 października 2020

O biegusie zmiennym w filmie z profilu Latamy nad Gdańskiem, opowiada Szymon Bzoma z Grupa Badawcza Ptaków Wodnych KULING.

https://www.facebook.com/watch/?v=1993435450787444

Przewodnik historyczny po Wyspie Sobieszewskiej

W lutym 2021 roku ukazała się najnowsza publikacja Waldemara Nocnego, historyka, autora opowiadań i publikacji historycznych o Gdańsku. „Przewodnik historyczny po Wyspie Sobieszewskiej” to bogaty we współczesne i archiwalne zdjęcia zbiór informacji na temat Wyspy Sobieszewskiej, od powstania Przekopu Wisły w 1895 roku, po czasy obecne. Książka ukazała się nakładem wydawnictwa Fundacji „Meritum” i dostępna jest w Gdańskiej Księgarni Naukowej przy ul. Łagiewniki 56.

– Jako Lokalny Przewodnik po Wyspie Sobieszewskiej zauważyłem rosnące zainteresowanie mieszkańców Gdańska i osób spoza naszego miasta, tą nietypową a pełną uroku dzielnicą. Poprzez publikację chciałem im dać możliwość przebywania w niej poza sezonem letnim, w miesiącach, gdzie jej zwiedzanie bywa utrudnione. Książke napisałem w sposób przystępny czytelnikowi: jest zwarta, teksty merytoryczne i krótkie, zilustrowane licznymi zdjęciami archiwalnymi i współczesnymi, które powinny pełnić rolę dodatkowej atrakcyjnej informacji – opowiada Waldemar Nocny.

Książka jest szczegółowym opracowaniem na temat bardziej i mniej znanych miejsc, osób i wydarzeń, jakie miały miejsce na Wyspie Sobieszewskiej. Zagłębimy się zarówno do Rezerwatów „Ptasi Raj” i „Mewia Łacha” i poznamy ich historię, ale także odkryjemy dwór w Wieńcu (jednej z osad Wyspy Sobieszewskiej), który po II wojnie światowej został przemianowany na Państwowe Gospodarstwo Rolne, czy – dzięki wyjątkowym zdjęciom -zobaczymy słynną Forsterówkę (dawną siedzibę gauleitera Wolnego Miasta Gdańska, Alberta Forstera) od środka.

Sporo miejsca w książce poświęcone jest transportowi, który – jak to na wyspie – jest wyjątkowo istotny dla jej mieszkańców. W tej dziedzinie w dzielnicy zaszły znaczące zmiany: od strony Gdańska na Wyspę Sobieszewską prowadzi nowy most (otwarty 10.11.2018r.), a od strony Mikoszewa do wyboru mamy prom (w okresie wakacyjnym) lub przejazd przez Śluzę w Przegalinie. Wcześniej: na Wyspie funkcjonował m.in. prom kolejowy ze Świbna do Mikoszewa, prom łączący Wiślinkę z Sobieszewem, czy nawet – Port Lotniczy w Górkach Wschodnich!

Wyspa Sobieszewska pełniła także strategiczne funkcje militarne. Na skraju Sobieszewa, na terenie lasu wydmowego przylegającego do rezerwatu przyrody „Ptasi Raj” zlokalizowany był 23. Dywizjon Obrony Powietrznej Kraju – Sobieszewo. Obecnie po jednostce pozostały intrygujące fragmenty: dawnych stanowisk rakietowych, baterii, płotów, schronów czy stanowisk artyleryjskich.

W publikacji na pierwszy plan wybija się jednak społeczność Wyspy Sobieszewskiej – osób, którzy tworzyli kiedyś i tworzą współcześnie wyjątkową atmosferę tej dzielnicy Gdańska. Poznajemy historię szkół i parafii, wydarzeń, jakie są organizowane dla i z lokalną społecznością.

– Przede wszystkim czytelnik powinien rozpocząć poznawanie „Przewodnika” od zapoznania się z fotografiami, które wprowadzą go w świat wyspy, by następnie swoje zainteresowanie przekierować na teksty oddające historie miejsca i ludzi. W trzecim etapie, jeśli nadal wyspa zachęca go do bliższego poznania, zaplanować indywidualne trasy zwiedzania, z książką w plecaku – dodaje Waldemar Nocny.

„Przewodnik historyczny po Wyspie Sobieszewskiej”, Waldemar Nocny, 2021

Wydawca: Fundacja „Meritum”, Druk: wydawnictwo „Bernardinum”

Waldemar Nocny urodził się w Gdańsku, ukończył Uniwersytet Gdański, wydział humanistyczny. Pracował w administracji rządowej, samorządowej i edukacji. Jest autorem zbioru opowiadań „Trzynasty kilometr” oraz powieści „Reguła trzech” (w dwóch tomach), „Do wkrótce”, „Kobiety”, „Katastrofa. Ujście Wisły w czasach przełomu” oraz „Wyspa wspomnień. Osobiste historie mieszkańców Wyspy Sobiszewskiej”. Zapoczątkował cykl publikacji ukazujących się w serii dzielnice Gdańska: Brzeźno, Nowy Port, Stogi, Wyspa Sobieszewska, Jelitkowo, Letnica, Plaże i kąpieliska Mierzei Wiślanej oraz Trzecie Ujście Wisły.

Apel o rozwagę do odwiedzających rezerwaty na Wyspie Sobieszewskiej

Na Wyspie Sobieszewskiej znajdują się dwa rezerwaty przyrody – Mewia Łacha (przy Ujściu Wisły, w Świbnie) oraz Ptasi Raj (w Górkach Wschodnich). Apelujemy o rozwagę podczas wycieczek turystycznych do tych miejsc. Wiosna to okres lęgowy przebywających w rezerwatach ptaków i spacerować należy wyłącznie wyznaczonymi trasami.

Bardzo popularne są spacery do rezerwatu Mewia Łacha na Wyspie Sobieszewskiej. To przepiękny teren, podczas spaceru obserwujemy Ujście Wisły, ptactwo, po drodze mijamy dwie wieże widokowe i edukacyjne tablice informacyjne.

Ważne by zachować rozwagę w spacerach! Absolutnie nie wolno wchodzić za znak zakazu wejścia na ostrogę przy Ujściu Wisły oraz skręcać w lewo na plażę za znakami zakazu. Jest to teren rezerwatu, gdzie wiosną odbywają się m.in. lęgi sieweczki obrożnej. Ptaki łatwo wystraszyć – lub nawet- zdeptać ich gniazda.

Razem z Grupą Badaczy Ptaków Wodnych KULING apelujemy o rozsądek i stosowanie się do znaków i ścieżek wyznaczonych w rezerwacie przyrody Mewia Łacha, a także w Ptasim Raju, w Górkach Wschodnich.

Rezerwaty to tereny, na których my – odwiedzający – jesteśmy gośćmi, a przeznaczone są do bezpiecznego bytowania ptactwa i innych zwierząt.

VII Ptasi Piknik

29 maja 2021 roku Stowarzyszenie Przyjaciół Wyspy Sobieszewskiej zaprasza na VII Ptasi Piknik. W programie m.in.: konkursy przyrodnicze z nagrodami, spacer z ornitologiem, warsztaty robienia budek dla ptaków i komponowania zdrowego menu na pikniki. Wydarzenie odbędzie się w godz. 10.00 – 15.00 w Górkach Wschodnich, przy wejściu do Rezerwatu Ptasi Raj (koło pętli autobusu nr 186). Wstęp wolny.

– Edukacja ekologiczna jest dla nas, w Stowarzyszeniu Przyjaciół Wyspy Sobieszewskiej, bardzo ważna. Od wielu lat angażujemy się w inicjatywy promujące zdrowy tryb życia i aktywny wypoczynek na Wyspie Sobieszewskiej, działamy na rzecz ochrony przyrody. Jedną z naszych stałych inicjatyw jest Ptasi Piknik, który po pandemicznej przerwie, wraca na Wyspę Sobieszewską – mówi Mieczysława Cierpioł, prezeska Stowarzyszenia Przyjaciół Wyspy Sobieszewskiej.

W program Ptasiego Pikniku zaangażowani są lokalni partnerzy: Stacja Ornitologiczna MiIZ PAN z konkursami na temat ptaków, Stacja Biologiczna Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego z warsztatami na temat roślin-zapylaczy, Fundacja Plaster z warsztatami kulinarnymi. Ponad to, organizatorzy zapraszają także na spacer po Ptasim Raju z ornitologiem Jakubem Typiakiem, warsztaty budowania budek dla ptaków „Stuku-puku”, spotkanie z pisarzem Waldemarem Nocnym (będzie to okazja do zakupu dwóch nowych książek autora „Wyspy Wspomnień” oraz „Przewodnika historycznego po Wyspie Sobieszewskiej”), a także na towarzyszący piknikowi „Trashtag challange”, czyli sprzątanie Ptasiego Raju i okolicy.

Dla osób, które wezmą udział w proponowanych aktywnościach przewidziano atrakcyjne nagrody: od drzewek owocowych, które można zasadzić we własnym ogródku przez gadżety związane z Ptasim Rajem i Wyspą Sobieszewską.

PTASI PIKNIK, 29 MAJA GODZ. 10.00 – 15.00

Miejsce: Górki Wschodnie, przed wejściem do Rezerwatu Ptasi Raj

10.00 – 15.00

– Konkursy ornitologiczne

– Konkursy przyrodnicze na temat roślin-zapylaczy

– warsztaty Stuku-Puku (robienia budek dla ptaków)

– stoisko książkowe z udziałem Waldemara Nocnego

– Czy rozpoznajesz tego ptaka? Konkurs rysunkowy dla maluchów

– „Trashtag challange” – sprzątanie Ptasiego Raju i okolicy

12.00 – 13.00 oraz 13.00 – 14.00 (dwie grupy)

– Warsztaty kulinarne z Michałem Turkiem z Fundacji Plaster „Zdrowo, nie śmieciowo”

11.00

 – Start spaceru po Ptasim Raju z Jakubem Typiakiem, ornitologiem

Organizatorem wydarzenia jest Stowarzyszenie Przyjaciół Wyspy Sobieszewskiej. Kontakt: 502 969 187, mail: [email protected].

Dofinansowano z środków Programu Społecznego Rozwoju Wyspy Sobieszewskiej prowadzonego przez Urząd Miejski w Gdańsku.

Wsparcie wydarzenia: Rada Dzielnicy Wyspa Sobieszewska oraz Wolontariat na Wyspie ze Szkoły Podstawowej nr 87 w Sobieszewie.

Ograniczenia związane z pandemią: zachowanie bezpiecznego odstępu od innych osób, przestrzeganie obostrzeń i stosowanie się do obowiązujących zasad, w trosce o zdrowie organizatorów i gości.

Zapraszamy do “Ptasiej Strefy”

“Ptasia Strefa” to profil na Facebooku i kanał na YouTube Jakuba Typiaka, ornitologa, którego często możemy spotkać na Wyspie Sobieszewskiej. Wiosną i latem możemy uczestniczyć w spacerach z ekspertem, zimą zapraszamy do obejrzenia najnowszych filmów edukacyjnych na temat ptaków Wyspy Sobieszewskiej (i nie tylko).

Z Jakubem Typiakiem możemy wybrać się do Ptasiego Raju:

Film powstał na zlecenie Fundacji Akcja Bałtycka: https://www.fundacja-ab.org.pl/ Natomiast jego finansowanie pochodzi z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku. https://wfos.gdansk.pl/

Do Rezerwatu Mewia Łacha

Film powstał na zlecenie Fundacji Akcja Bałtycka: https://www.fundacja-ab.org.pl/ Natomiast jego finansowanie pochodzi z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku. https://wfos.gdansk.pl/

Czy poznać ptaki zimujące

Film powstał przy wsparciu WFOŚ w Gdańsku.
Ten serwis wykorzystuje pliki cookies
Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub odczyt według ustawień przeglądarki.
X
X